Biodiversiteit Circulaire economie Gezondheid Klimaat Leefbaarheid Milieu Mobiliteit

Stationsstraat Raalte (straks) de groenste van Overijssel

De Raalter Stationsstraat is gekozen tot groenste straat van Overijssel. Dat is niet omdat die straat nu al de groenste is, maar omdat de bewoners plannen hebben om de groenste te worden. We hebben van JijOverijssel het volgende vraag-antwoord gebruikt.

Waarom moet juist deze straat worden aangepakt?
“Jullie straat is toch helemaal niet groen?” Precies en daarom doen we mee! Onze straat vormt een belangrijke verbinding – met name voor fietsers en wandelaars – tussen het centrum van Raalte en Raalte Noord / omliggende dorpen. Op dit moment is de Stationsstraat een grijze straat met veel (geparkeerde) auto’s en een onveilige situatie voor fietsers en wandelaars. Zowel fietsers, wandelaars als de bewoners van de Stationsstraat verdienen een veilige en leefbare straat. De Stationsstraat is een primaire fietsroute in het Gemeentelijk verkeer & vervoersplan. De Stationsstraat is een visitekaartje voor Raalte en is een voorbeeld voor andere straten. Door de aanmelding voor de Groenste straat, zijn wij nu al een inspiratie voor andere buurten. De straat is zeer verouderd en in de loop der jaren zijn alle bomen en het groen verdwenen. We willen weer een ansichtkaart worden. Bewoners en passanten willen een klimaatvriendelijke, groene en toegankelijke straat waar zij letterlijk de vruchten plukken.

Met welke obstakels, uitdagingen of vaststaande elementen hebben jullie te maken?
De Stationsstraat kenmerkt zich als doorgaande straat voor alle verkeersdeelnemers. Er is sprake van diverse woningbouw (met of zonder voortuin). De straat kent een sterk verloop in hoogte, waardoor rekening moet worden gehouden met afvoer van overvloedig hemelwater. Door vele bestrating is er sprake van veel verkeersgeluid en hittestress. Er is weinig tot geen beschikbare openbare ruimte voor spelen en ontmoeten. Nieuwe elementen moeten “hufterproof” zijn. Het riool is mogelijk verouderd en moet worden aangepakt. In de wintermaanden wordt er in de straat gestrooid met zout.

Welke creatieve oplossingen hebben jullie hiervoor bedacht?
Er is een compleet uitgewerkt plan gemaakt voor het veiliger maken én vergroenen van de straat, van begin tot eind. Hierin staat eenheid centraal, door het realiseren van een gevarieerde bomenlaan. Daarbij focussen we ons op 3 situaties aan het begin, midden en einde van de straat (wadi, oude synagoge en parkeerplaats). Onze groene oplossingen maken onze straat veiliger! We versmallen de rijbaan en geven ruimte terug aan de natuur. We ruilen parkeerplaatsen in voor verhoogde plantvakken met zitranden voor wandelaars en speelranden voor kinderen. De plantvakken bieden ruimte voor inheemse beplanting, plukfruit, kleine dieren en insecten. De bomen en de beplanting verminderen hittestress, zorgen voor minder fijnstof en vormen waterbuffers. Naast het openbare groen, gaan we bij individuele woningen geveltuinen, nestkasten en/of insectenhotels plaatsen.

Hoeveel groen komt erbij in de straat?
In de oude situatie is er sprake van 4 bomen en 1100m2 gras in een wadi. In de nieuwe situatie komen er 35 nieuwe bomen, circa 250m2 verhoogde plantvakken, een verticale tuin met regenopslag, een bloemenweide en een plukstraat. De 1100m2 gras in de wadi wordt verbeterd op het gebied van biodiversiteit en kindvriendelijkheid door een variatie aan bomen, bloemen, vruchten en natuurlijk spelen.

Wat voor type groen wil je aanleggen?
Voor het aanleggen van het groen hebben we contact gehad met een plaatselijke hovenier en een ecoloog van de provincie Overijssel. In samenspraak hebben we gekozen voor een variatie aan bomen. Hiermee willen ziekteverspreiding voorkomen en zorgen voor een hoge ecologische waarde. In de plantvakken worden (inheemse) planten, kruiden, bloemen en fruit geplant. In de wadi willen we fruitbomen, een bloemenweide en grassen planten.

Waar ga je groen aanleggen? In de openbare- of privéruimte, of beiden?
Wij willen de hele straat aanpakken, van begin tot eind. Het groen wordt aangelegd in de openbare ruimte en op privéruimte. Straatwerk wordt vervangen door groen. In de privéruimte wordt geïnvesteerd in geveltuinen, nestkasten en/of insectenhotels. Ook bestaan er plannen om daken te voorzien van sedum. Zie voor meer details de overzichtstekening en de detailtekeningen.

Hoe zijn andere bewoners van de straat betrokken bij het maken van het vergroeningsvoorstel?
De Stationsstraat bestaat uit 43 percelen, met bewoning en ondernemers (7 stuks). De bewoners variëren van senioren, gezinnen, (jonge) stellen tot alleenstaanden en kamerbewoning. De plannen om onze straat aan te pakken bestaan sinds mei 2018. Er is een commissie gevormd van 7 bewoners die de plannen hebben voorbereid. De eerste schets is tijdens de buurt barbecue in september 2018 gepresenteerd en goed ontvangen. Na het inloten voor de prijsvraag hebben we informatie uitgewisseld via de buurt whatsapp. Om iedereen te bereiken is er een flyer (zie bijlage) verspreid of contact geweest met alle bewoners en ondernemers in de Stationsstraat en 5 aangrenzende percelen. Er zijn 2 inloopbijeenkomsten georganiseerd en we hebben een bezoek gebracht bij bejaarde bewoners.

Heb je al overleg gevoerd en/of afspraken gemaakt met de gemeente over de vergroening van de straat?
Ja, er is al in december 2018 overleg geweest met wethouder en ambtenaren van de gemeente inzake verkeersveiligheid, ruimtelijke ordening en klimaatbeheersing. Ook nu is er een zeer intensief contact met Gonda Sluiter, projectleider GroenSamenDoen. Zij sluit aan bij overlegmomenten in de straat. Namens de gemeente adviseert zij niet alleen inzake groen en bloei maar vormt ook de verbinding naar de gemeente en de verschillende afdelingen. De gemeente is zeer enthousiast over de getoonde plannen.

Hoe wordt de straat, na uitvoering van de vergroening, beheerd en door wie?
We willen de beplanting zelf onderhouden in samenwerking en met gebruikmaking van de expertise van de gemeente Raalte. Door 2x per jaar een gezamenlijke “groen” dag te organiseren stimuleren we een gezamenlijke aanpak.

Als jullie de prijs van 20.000,- euro winnen: wat gaan jullie dan sowieso uitvoeren?
We hechten waarde aan alle elementen van de prijsvraag waarbij het gehele plaatje pas recht doet aan “de groenste straat van Overijssel”. Het streven is om alle plannen uit te voeren. We zullen op zoek gaan naar andere bronnen om zo het totaalplaatje te kunnen realiseren. Fase 1 kan grotendeels gefinancierd worden na het winnen van de prijsvraag. Voor fase 2 hebben we nog geen uitgewerkte plannen.

Kindvriendelijkheid: Hoe draagt de vergroening van de straat bij aan speelmogelijkheden voor kinderen?
Hoewel we in een kinderrijke buurt leven is er nu weinig tot geen gelegenheid voor kinderen om buiten te spelen. De huidige speelvoorziening in de wadi nodigt niet uit. De verhoogde plantvakken, versmalling van de weg en eenrichtingsverkeer door de hele straat geven wel ruimte voor speelgelegenheid. We gaan bij de wadi gebruik maken van het hoogteverschil, om natuurlijk spelen te stimuleren. Er komt een waterpomp die het water haalt uit de bestaande infiltratiekratten. Hiermee willen we kinderen bewust maken van wateropvang.

Biodiversiteit: Hoe zorgt de vergroening ervoor dat de straat aantrekkelijk wordt voor planten, dieren en insecten?
Biodiversiteit wordt bepaald door de keuze van de beplanting op gebied van soorten en diversiteit. Wij hebben ons uitgebreid laten informeren door deskundigen. Samen met de informatie van de startbijeenkomst en het beschikbare materiaal van de provincie (aandachtssoortenlijst provincie Overijssel) hebben we de vergroening bepaald. Omdat we een variëteit hebben aan bomen, struiken, kruiden, bloemen en fruit stimuleren we de komst van dieren en insecten. Ook worden in de verhoogde plantvakken nisjes gecreëerd voor kleine dieren en insecten. Het plaatsen van een zwaluw til kan goed samen met de aanwezige slechtvalk op de watertoren. Daarnaast wordt ook in de privé tuinen geanticipeerd op de biodiversiteit door het zaaien van (veld)bloemen, planten van struiken, plaatsen van nestkasten en insectenhotels. Eén van de bewoners heeft aangegeven te gaan starten als imker.

Klimaatbestendigheid: Welke maatregelen nemen jullie om bijvoorbeeld wateroverlast op te vangen, droogte tegen te gaan en/of voor verkoeling te zorgen in een warme zomer?
Er komt 250m2 natuur bij in de straat, wat maakt dat er 250m2 minder verhard is. Dit wordt gerealiseerd door bomen, verhoogde plantvakken, een verticale tuin en geveltuinen. Hiermee wordt water beter gereguleerd en vindt er verkoeling plaats. De gemeente heeft plannen om de riolering te vervangen / verbeteren. We zijn in gesprek om afvalwater- en hemelwaterafvoer van elkaar te scheiden. We willen Led-straatverlichting aan de oostzijde van de straat plaatsen. Daarnaast zijn er initiatieven op privé terrein; afkoppelen hemelwater afvoer en het plaatsen van regentonnen. Een ondernemer is voornemens op korte termijn geheel energie neutraal te worden. Door het plaatsen van meer groen is er sprake van geluidsdemping en opname van fijnstof. Er zijn plannen voor fase 2 waarin zonnepanelen op daken van grote schuren en een bedrijfspand worden geplaatst. Op de daken willen we sedum aanbrengen. De energie kan worden opgeslagen in de watertoren. De energie van de zonnepanelen kan o.a. worden benut door de Led-straatverlichting. Door het plaatsen van laadstations, kunnen we nog aan te schaffen deelauto’s opladen.