Biodiversiteit Klimaat Leefbaarheid

Salland verdroogt door lagere grondwaterstand

Het regent meer dan een eeuw geleden en toch verdroogt Salland, net als andere delen van Nederland overigens. Er zit te weinig water in de grond en dat is zorgwekkend, want de vraag naar water neemt toe. Boeren, burgers en industrie zijn allemaal medeveroorzaker van het probleem. In dit artikel gaan we dieper in op de situatie van de landbouw, we spraken hierover met Simon Troost van ’t Salland gevestigd in Luttenberg.

Waterbeheer ingericht op landbouwproductie

Nederland staat bekend als een nat land, waar het veel regent. En dat is lastig, want dat betekent dat onze akkers en weilanden ook drassig zijn. Dit heeft dan weer gevolgen voor het gebruik van landbouwmachines, deze kunnen immers minder effectief de landbouwgrond bewerken als het drassig is. De oplossing voor dit probleem is het zo snel mogelijk afvoeren van water via sloten en rivieren, anno nu tevens de kern van ons waterbeleid.

In de winter, bij overvloed, wordt het water afgevoerd en in de zomer, bij tekort, wordt het water opgepompt of aangevoerd (Vanaf de sluis bij Eefde, via de Twentekanalen en de Regge).

Opstapeling van factoren

De diepe slootjes, snelle afvoer en het oppompen van water in de zomer hebben er voor gezorgd dat het grondwater structureel lager is dan circa 50 jaar geleden. Als er jaarrond genoeg regen blijft vallen is er geen probleem, maar In droge jaren komen we water tekort. Drie droge zomers op rij (2018, 2019 en 2020) laten de problemen zien, akkers en natuur verdrogen. En door de klimaatsverandering wordt het probleem alleen maar groter.

Gevolgen van het huidige beleid

De droogte zorgt voor schade aan de landbouwgewassen. Akkerbouwers hebben hierdoor een lagere opbrengst en veehouders kampen met een voedseltekort voor de koeien.

Daarbij heeft het huidige beleid ook gevolgen voor de biodiversiteit. Door de jaren heen zijn insecten, amfibieën en andere dieren mede door deze problemen sterk in aantallen verminderd. Hetzelfde geldt voor plantensoorten en vissen. En droge natuurgebieden zijn nog gevoeliger van stikstofneerslag vanuit de lucht.

Onlangs publiceerden we een artikel op Duurzaam in Salland een artikel over de werkzaamheden op het Boetelerveld in Mariënheem. Daar heeft een flinke kaalslag plaatsgevonden, zodat er meer ruimte ontstaat voor natte heide en de bijbehorende biodiversiteit. Een deel van deze ingreep gaat weer verloren als de grondwaterstand regelmatige ver daalt in de zomer.

Als we verdroging willen voorkomen moeten we slimmer met water omgaan, niet alleen boeren. Maar ook industrie en burgers.

Mogelijke oplossingen

De belangrijkste winst is te halen door het waterpeil in de sloten structureel te verhogen en alleen als het extreem nat is te verlagen. De kans om wateroverlast neemt hierdoor wel wat toe maar de schade is dan nog altijd minder als de droogteschade nu. Ook het verhogen van de bodem van sloten helpt voor die sloten die in de zomer droogvallen. In het voorjaar stopt de afvoer van water daardoor eerder. Het beperken van het oppompen van grondwater helpt ook. Onder andere door de tuin wat minder te sproeien of minder lang te douchen kunnen we met minder drinkwater toe. En boeren kunnen hun bodem verrijken met organische stof en andere gewassen verbouwen waardoor er minder gesproeid hoeft te worden.

Over ’t Salland

’t Salland coaching en advies richt zich op een duurzame toekomst voor mens en omgeving. Simon adviseert overheden hoe zij om kunnen gaan met de gevolgen van de klimaatsverandering en het voorkomen van droogte. Technisch is er heel veel mogelijk maar de verandering moet ook tussen de oren plaatvinden. Als we ons allemaal realiseren dat droogte ongemerkt tot veel schade leidt kunnen er op korte termijn grote stappen gezet worden.

Voeg reactie toe

Klik hier om een reactie achter te laten